გაიგე, რა გარემოებასთან ასოცირდება სხვადასხვა ფსიქოსომატური დაავადება - ფსიქოთერაპევტის საინტერესო განხილვა

თავის ტკივილი ხშირად დაკავშირებულია ქრონიკულ სტრესთან, გადაღლასთან, მუდმივ პასუხისმგებლობებთან და შინაგან დაძაბულობასთან. ადამიანები, რომლებიც მუდმივად "მზადყოფნის რეჟიმში" არიან, ხშირად უჩივიან კეფისა და საფეთქლების არეში ტკივილს.

კისრისა და მხრების ტკივილი ტიპური რეაქციაა ხანგრძლივ ემოციურ დაძაბულობაზე. სტრესის დროს კუნთები უნებლიედ იჭიმება და შესაძლოა ადამიანს მუდმივად ჰქონდეს "დამძიმებული მხრების" შეგრძნება.
ყელში ბურთის შეგრძნება ხშირად ჩანს შფოთვის, ძლიერი ემოციების შეკავებისა და გამოუთქმელი განცდების დროს.

გულის ფრიალი, ტაქიკარდია შეიძლება დაკავშირებული იყოს შფოთვასთან, პანიკურ შეტევებთან ან მუდმივ სტრესთან. ადამიანი ხშირად ფიქრობს, რომ გულის დაავადება აქვს, თუმცა გამოკვლევები ნორმალურ შედეგებს აჩვენებს.

მკერდის არეში სიმძიმე ხშირად ახლავს ძლიერ შფოთვას, გადაუმუშავებელ შიშებსა და ემოციურ გადატვირთვას. თუმცა ასეთი სიმპტომის შემთხვევაში აუცილებელია ჯერ კარდიოლოგიური პრობლემების გამორიცხვა.

კუჭის ტკივილი და წვა - სტრესი განსაკუთრებით ძლიერად მოქმედებს კუჭ-ნაწლავის სისტემაზე. ხშირია სპაზმები, მუცლის ტკივილი, გულძმარვა, მადის დაკარგვა ან პირიქით, ზედმეტი ჭამა.

გაღიზიანებული ნაწლავის სინდრომი (IBS) ერთ-ერთი ყველაზე ცნობილი ფსიქოსომატური გამოვლინებაა. მისი გამწვავება ხშირად ემთხვევა სტრესულ პერიოდებს.

წელის ტკივილი სტრესთან დაკავშირებული კუნთოვანი დაჭიმულობა ხშირად სწორედ წელის არეში გროვდება. განსაკუთრებით მათში, ვინც ხანგრძლივად ცხოვრობს შფოთვის ან პასუხისმგებლობის მაღალი წნეხის ქვეშ.

ქრონიკული დაღლილობა როცა ორგანიზმი თვეების ან წლების განმავლობაში სტრესის რეჟიმშია, ენერგიის მარაგი იფიტება. ადამიანს შესაძლოა დასვენების შემდეგაც არ ჰქონდეს ძალა.

კანის პრობლემები: ეგზემა, ფსორიაზი, გამონაყარი და ქავილი ხშირად მძაფრდება სტრესული მოვლენების ფონზე.
უძილობა ხშირად მიუთითებს, რომ ნერვული სისტემა ვერ გადადის მოდუნების რეჟიმში. ადამიანი ფიზიკურად დაღლილია, მაგრამ ტვინი განაგრძობს "მუშაობას".

ხელებისა და ფეხების დაბუჟება ხშირად გვხვდება ძლიერი შფოთვის ან პანიკური მდგომარეობების დროს, განსაკუთრებით ჰიპერვენტილაციის ფონზე.

ფსიქოლოგებს შორის გავრცელებულია საინტერესო დაკვირვებაც: მუდმივი უკმაყოფილება და გაბრაზება ხშირად აისახება კუნთოვან დაჭიმულობასა და არტერიულ წნევაზე. ხანგრძლივი შფოთვა ხშირად ვლინდება კუჭ-ნაწლავის პრობლემებით. ჩახშობილი ემოციები ხშირად კისრის, ყელისა და თავის ტკივილებთან ასოცირდება. მუდმივი უსუსურობის განცდა ხშირად უკავშირდება ქრონიკულ დაღლილობას და სხეულის სხვადასხვა ტკივილს.

მნიშვნელოვანი წესი: თუ ტკივილი ან სიმპტომი ხშირად მეორდება, პირველ რიგში საჭიროა სამედიცინო გამოკვლევა. მხოლოდ მაშინ, როცა ორგანული მიზეზები გამოირიცხება, შეიძლება განვიხილოთ ფსიქოსომატური ფაქტორების როლი.

სწორედ ამიტომ ხდება, რომ ზოგ ადამიანს მუდმივად აწუხებს თავის ტკივილი, კუნთების დაჭიმულობა, კუჭ-ნაწლავის პრობლემები, გულის ფრიალი, ქრონიკული დაღლილობა ან კანის დაავადებები, მიუხედავად იმისა, რომ კვლევები სერიოზულ ორგანულ დაზიანებას არ აჩვენებს. ეს სიმპტომები რეალურია და ხშირად დაკავშირებულია იმ გარემოსთან, სადაც ადამიანი ყოველდღიურად იმყოფება.

გარემო მხოლოდ ფიზიკურ სივრცეს არ ნიშნავს. ის მოიცავს ოჯახურ კლიმატს, სამუშაო ატმოსფეროს, ფინანსურ სტაბილურობას, სოციალურ ურთიერთობებს, ხმაურს, უსაფრთხოების განცდას და იმ ემოციურ ფონსაც, რომელშიც ადამიანი ცხოვრობს. როდესაც ეს გარემო მუდმივად დაძაბული, არაპროგნოზირებადი ან ემოციურად დამთრგუნველია, ტვინი საფრთხის რეჟიმში გადადის. შედეგად აქტიურდება სტრესის ჰორმონები, განსაკუთრებით კორტიზოლი და ადრენალინი, რომლებიც თავდაპირველად ორგანიზმის დაცვის მექანიზმებია, მაგრამ თუ მათი დონე ხანგრძლივად მაღალი რჩება, ისინი თავად ხდებიან ჯანმრთელობის პრობლემების წყარო.

ქრონიკული სტრესი გავლენას ახდენს თითქმის ყველა ორგანოთა სისტემაზე. იზრდება არტერიული წნევა, უარესდება ძილი, ქვეითდება იმუნური სისტემის ეფექტიანობა, იცვლება საჭმლის მონელების პროცესი და იმატებს ანთებითი პროცესების რისკი. ამერიკის ფსიქოლოგთა ასოციაციის მონაცემებით, ხანგრძლივი სტრესი პირდაპირ კავშირშია კუნთოვან ტკივილებთან, შაკიკთან, საჭმლის მონელების დარღვევებთან, გულ-სისხლძარღვთა პრობლემებთან და იმუნიტეტის დასუსტებასთან. ადამიანის ორგანიზმი ყოველთვის ვერ არჩევს რეალურ და ფსიქოლოგიურ საფრთხეს. თუ ადამიანი ყოველდღიურად მუშაობს გარემოში, სადაც მუდმივად აკრიტიკებენ, ამცირებენ ან გაურკვევლობაში ამყოფებენ, ტვინისათვის ეს ისეთივე სტრესულია, როგორც ფიზიკური საფრთხე. ამიტომ წლების განმავლობაში დაგროვილი ემოციური დაძაბულობა შესაძლოა გამოვლინდეს კუჭის აშლილობით, წელის ტკივილით, კანის პრობლემებით ან მუდმივი დაღლილობის სინდრომით.

დაავადებას ზოგჯერ არა მხოლოდ გენეტიკა ან ცხოვრების წესი, არამედ ყოველდღიური გარემოც ქმნის. თუ ადამიანი წლების განმავლობაში იმყოფება ისეთ გარემოში, სადაც თავს უსაფრთხოდ ვერ გრძნობს, ორგანიზმი მუდმივად მობილიზებულ მდგომარეობაში რჩება. მეცნიერები ამ მდგომარეობას „ალოსტატიკურ დატვირთვას“ უწოდებენ, ანუ ფასს, რომელსაც სხეული ხანგრძლივი ადაპტაციისთვის იხდის. დროთა განმავლობაში ეს იწვევს როგორც ფსიქიკურ, ისე ფიზიკურ გამოფიტვას.

ფსიქოსომატური სიმპტომები "მოგონილი" არასოდეს არის. ისინი რეალური ბიოლოგიური პროცესების შედეგია, რომლის სათავეც ხშირად ემოციურ და სოციალურ გარემოში უნდა ვეძებოთ. საინტერესოა კიდევ ერთი დეტალი: გარემოს შეცვლა ზოგჯერ მედიკამენტებზე არანაკლებ ეფექტურ შედეგს იძლევა. როდესაც ადამიანი ტოვებს ტოქსიკურ სამუშაოს, ამთავრებს დამანგრეველ ურთიერთობას, აუმჯობესებს ძილს, ზრდის ფიზიკურ აქტივობას ან მეტ დროს ატარებს მხარდამჭერ ადამიანებთან, ფსიქოსომატური სიმპტომებიც ხშირად მნიშვნელოვნად მცირდება.

ეს იმაზე მიუთითებს, რომ ადამიანის ჯანმრთელობა არა მხოლოდ სხეულის, არამედ მისი გარემოს ანარეკლიცაა.
ფსიქოსომატური დაავადებები არ არის მხოლოდ ფსიქიკის ან მხოლოდ სხეულის პრობლემა. ისინი წარმოიშობა მაშინ, როდესაც ხანგრძლივი სტრესი, დაძაბული გარემო და დაუმუშავებელი ემოციები სხეულში ბიოლოგიურ კვალს ტოვებენ, ამიტომ ჯანმრთელობაზე ზრუნვა მხოლოდ ანალიზებისა და მედიკამენტების საკითხი არ არის. ხშირად ის გარემოს შეფასებით იწყება. ზოგჯერ ორგანიზმი იმაზე მეტს გვიყვება ჩვენი ცხოვრების პირობების შესახებ, ვიდრე თავად ვამჩნევთ. როდესაც სხეული ტკივილით „ლაპარაკს" იწყებს, დაღლილობით ან სხვა სიმპტომებით, შესაძლოა პრობლემა არა დაავადებაში, არამედ იმ გარემოში იყოს, რომელსაც ყოველდღიურად ვეძახით ჩვენს რეალობას.

ასევე დაგაინტერესებთ:

⭕როგორ დავიცვათ ბავშვი სიმსუქნისგან

🎥 🎶„საქართველო ლამაზო“ - გენიალური სიქსტეტი, რამაც სოციალური ქსელი დაიპყრო

🎥 „იაგუნდი“ ჩემი ამერიკული ბენდის შესრულებით, როგორ მოგწონთ?“ - რა კადრებს აქვეყნებს ნუცა ბუზალაძე