„შენ მეუბნები მიყვარხარ! – მეც!“: გაცნობის აპლიკაციების ეთიკური დილემა - რაზედაც ხმამაღლა არავინ საუბრობს, მაგრამ ყველამ იცის!
დღეს „ტინდერი“, Badoo, Bumble, Hinge და სხვა გაცნობის პლატფორმები მილიონობით ადამიანის ყოველდღიურობის ნაწილია. Tinder-ს მსოფლიოში 60 მილიონზე მეტი აქტიური მომხმარებელი ჰყავს და განსაკუთრებით პოპულარულია 18-35 წლის ასაკში.
ამ სივრცეებში ადამიანები სხვადასხვა მიზნისთვის შედიან. ნაწილი ეძებს სიყვარულს, ნაწილისთვის ეს უბრალოდ ახალი ნაცნობობების შექმნის საშუალებაა, ზოგისთვის კი მოკლევადიანი ურთიერთობების ან ფლირტის ადგილი. კვლევები აჩვენებს, რომ მამაკაცების ნაწილი უფრო ხშირად მიუთითებს შემთხვევითი ურთიერთობების ინტერესს, ხოლო ქალები შედარებით ხშირად ეძებენ სერიოზულ ურთიერთობას, თუმცა ეს ტენდენციაა და არა წესი.
გაცნობის აპლიკაციების მთავარი ეთიკური დილემა სწორედ ნდობას უკავშირდება. ადამიანი ეკრანზე ხედავს ფოტოს, რამდენიმე წინადადებას და იწყებს ემოციურ კავშირს სრულიად უცნობ პირთან. ხშირად იქმნება ილუზია, რომ თუ ვინმე ყოველდღე გწერს, ზრუნავს, კომპლიმენტებს გეუბნება ან ამბობს „მიყვარხარ“, ეს ნდობის საფუძველია. რეალურად, მომხმარებლები ერთმანეთის შესახებ ძალიან მცირე ინფორმაციას ფლობენ და სწორედ აქ ჩნდება რისკები.
ერთ-ერთი ყველაზე სერიოზული საფრთხე ემოციური მანიპულაციაა. ზოგიერთი ადამიანი გაცნობის აპლიკაციებს იყენებს არა ურთიერთობისთვის, არამედ კონტროლის, ფინანსური სარგებლის ან სხვა ინტერესების გამო. ხშირია შემთხვევები, როდესაც პირი ყალბ ფოტოს, ყალბ პროფესიას ან საერთოდ გამოგონილ იდენტობას იყენებს. ასეთ პრაქტიკას საერთაშორისო კვლევებში „კატფიშინგს“ უწოდებენ.
განსაკუთრებით საყურადღებოა სექსუალური ძალადობისა და ფიზიკური უსაფრთხოების საკითხი. ბრიტანეთის ეროვნული დანაშაულის სააგენტოს ანგარიშებმა და აკადემიურმა კვლევებმა მიუთითა, რომ გაცნობის აპლიკაციებთან დაკავშირებული სექსუალური ძალადობის შემთხვევები რეალური გამოწვევაა, განსაკუთრებით ახალგაზრდა ქალებისთვის.
ამიტომ მნიშვნელოვანია, რომ ადამიანებმა პირველივე შეხვედრაზე რამდენიმე ძირითადი პრინციპი დაიცვან. შეხვედრა ყოველთვის საჯარო სივრცეში უნდა დაიგეგმოს – კაფეში, რესტორანში ან სხვა ხალხმრავალ ადგილზე. ახლობელმა ადამიანმა უნდა იცოდეს სად მიდიხართ და ვის ხვდებით. სასურველია საკუთარი ტრანსპორტით ან დამოუკიდებელი გადაადგილების საშუალებით მისვლა. ალკოჰოლის გადაჭარბებული მიღება ან უცნობთან იზოლირებულ სივრცეში წასვლა პირველივე შეხვედრაზე დამატებით რისკებს ქმნის.
ადამიანების დიდი ნაწილი გაცნობის აპლიკაციებში მხოლოდ პარტნიორს არ ეძებს. ბევრისთვის ეს მოწყენილობისგან თავის დაღწევის, თვითშეფასების ამაღლების, სოციალური კავშირების გაფართოების ან ცნობისმოყვარეობის დაკმაყოფილების საშუალებაა. ერთ-ერთმა კვლევამ აჩვენა, რომ ახალგაზრდებში აპლიკაციების გამოყენების ხშირ მიზეზებად სახელდება გართობა, ახალი ადამიანების გაცნობა და რომანტიკული შესაძლებლობების გამოკვლევა. ამავე დროს, აპლიკაციების ინტენსიური გამოყენება დაკავშირებულია უფრო ხშირ პირისპირ შეხვედრებთან და ზოგ შემთხვევაში უფრო რისკიან ქცევებთან.
გაცნობის პლატფორმები არც კარგია და არც ცუდი – ეს უბრალოდ ინსტრუმენტია. ის შეიძლება გახდეს სიყვარულის, მეგობრობისა და ბედნიერი ურთიერთობის დასაწყისი, მაგრამ ასევე შეიძლება იქცეს მოტყუების, ძალადობის ან მანიპულაციის წყაროდ. მთავარი გამოწვევა ტექნოლოგია კი არა, ნდობის მართებულობაა.
როდესაც ვიღაც გაცნობის აპლიკაციაში სწრაფად გეუბნება: „მიყვარხარ“, ყველაზე ჯანსაღი პასუხი შეიძლება იყოს არა „მეც“, არამედ კითხვა: „რამდენად კარგად ვიცნობ ამ ადამიანს?“ სწორედ ამ კითხვაზე პასუხი განსაზღვრავს, გადაიქცევა ონლაინ ნაცნობობა რეალურ და უსაფრთხო ურთიერთობად თუ არა.
ასევე დაგაინტერესებთ:
⭕„მარტო ერთი სურვილი მაქვს, დღესაც მეხუტებოდე...“ - რას წერს იუბილარი სალომე ბაკურაძე
