მთვარე მარადიულობის სიმბოლოა - მისი ყოველთვიური ციკლები და ფაზები ჩვენი რეალობის აღქმის განუყოფელი ნაწილია.
თვის განმავლობაში მთვარის ხილვადობა მუდმივად იცვლება: იგი თანდათან იზრდება სავსემთვარეობამდე, შემდგომ კი კლებულობს და რამდენიმე დღით სრულიად უხილავი ხდება.
არსებობს მნიშვნელოვანი მიზეზები, რის გამოც არქეოლოგები და ანთროპოლოგები ერთხმად აღიარებენ, რომ მთვარის კალენდრები მზის კალენდრებზე ბევრად უფრო ძველია. ევროპის მეგალითური ეპოქის დიდებული ქვის ნაგებობები, როგორიცაა სტოუნჰენჯი და ეივბერი, სავარაუდოდ, მთვარის ფაზებსა და დაბნელებების ციკლებს აღნიშნავდა. ზოგიერთი მეცნიერის მტკიცებით, გამყინვარების ხანის ჩრდილოეთის ირმის ძვლებზე აღმოჩენილი ნაკაწრები მთვარის კალენდარს წარმოადგენდა.
მკვლევართა ნაწილი კიდევ უფრო შორს მიდის და ვარაუდობს, რომ მთვარის კალენდრების პროტოტიპებს ნეანდერტალელებიც კი იყენებდნენ (დაახლოებით 300 000 წლის წინ).
ერთ-ერთი უძველესი მთვარის კალენდარი დღემდე გამოიყენება - ეს არის ე.წ. „მთვარის 27 სახლი“, რომელიც ინდური ასტროლოგიის (ჯიოტიშის) საფუძველს წარმოადგენს.
მთვარის ღვთაებების თაყვანისცემა პრაქტიკულად ყველა ძველი კულტურისთვის იყო დამახასიათებელი.
მისი ფოლკლორული ხატი სათავეს შორეულ წარსულში იღებს და უკავშირდება ღვთაება-სინს, რომელსაც ბაბილონელები „დროის მამას“ უწოდებდნენ.
მესოპოტამიურ მითოლოგიაში მთვარის ღმერთი - სინი უფრო დიდ ძალაუფლებას ფლობდა, ვიდრე მზის ღმერთი - შამაში და ამავდროულად მის მამადაც ითვლებოდა. სინი ასევე იყო მესოპოტამიის ერთ-ერთი ყველაზე ძლევამოსილი ქალღმერთის, იშთარის (შუმერული ინანას, რომელიც პლანეტა ვენერას განასახიერებდა) მამა.
დასავლურ ასტროლოგიაში მთვარე ყოველთვის ქალღმერთად მიიჩნეოდა. ზოგიერთი არქეოლოგიური მტკიცებულების მიხედვით, ნეოლითის ეპოქაშიც კი მთვარე დიდ დედა-ქალღმერთთან ასოცირდებოდა.
მთვარისა და ქალური ბუნების კავშირი სრულიად აშკარაა და ასტრონომიულ დაკვირვებებს ეფუძნება: მთვარის ციკლი დაახლოებით 28 დღეს გრძელდება. ეს პერიოდი ემთხვევა ქალის მენსტრუალურ ციკლს, რაც ადამიანებმა ჯერ კიდევ უძველეს დროში შეამჩნიეს.
რეალურად, მთვარის გავლენაზეა დამოკიდებული დედამიწის მთელი ბიოსფერო. მთვარის ციკლს ექვემდებარება ცხოველთა და მცენარეთა სამყარო, აგრეთვე ოკეანეების მიქცევა-მოქცევა.
მთვარე, როგორც დიდი დედა-ქალღმერთი, საოცრად ჰგავს დედამიწის ღვთაებას, რომელსაც ასევე დიდი დედის სახით სცემდნენ თაყვანს. თუმცა მათ შორის მთავარი განსხვავება ისაა, რომ დედამიწა უფრო ხშირად მარტო, ორსულად ან მშობიარობის მოლოდინშია გამოსახული, მაშინ როდესაც მთვარის არქეტიპი მუდმივად ასახავს დედისა და შვილის განუყოფელ იდეას.
ეს სიმბოლიზმი კიდევ უფრო ღრმა მნიშვნელობას იძენს, თუ მთვარეს განვიხილავთ როგორც დედამიწის თანამგზავრს ან მის „შვილს“, რომელიც მუდმივად მშობლიური პლანეტის გარშემო ბრუნავს. ასეთი კოსმოსური კავშირი ხსნის ასტროლოგიურ მოცემულობასაც: მთვარე, თავისი ბუნებით, მუდმივად საჭიროებს მხარდაჭერას, თანადგომასა და საყრდენს შინაგანი სიმყარის შესანარჩუნებლად. შეიძლება ითქვას, რომ ასტროლოგიაში მთვარის ფსიქოლოგიური ინტერპრეტაცია სწორედ ამ ფუნდამენტურ კონცეფციას ეყრდნობა.
როგორც დედა, მთვარის ქალღმერთი, ნაყოფიერებასა და სიცოცხლის მომნიჭებელ ძალასთან ასოცირდება. ეგვიპტური ისიდა ხელოვნებაში ხშირად გამოსახულია როგორც დიდი დედა, რომელსაც კალთაში თავისი ვაჟი - ჰორი უზის. ეს იკონოგრაფიული სახე თითქმის იდენტურია ღვთისმშობლისა და ყრმა იესოს ქრისტიანული გამოსახულებებისა.
ორივე შემთხვევაში დედა სიცოცხლეს აძლევს განსაკუთრებულ შვილს, რომელიც შემდგომში ღვთაებრივ ძალაუფლებას იძენს.
საინტერესოა ისტორიული ფაქტიც, რომ ელინისტური ეპოქის ეგვიპტელები ქალწულის თანავარსკვლავედს სწორედ ისიდას უკავშირებდნენ, ხოლო მის ყველაზე კაშკაშა ვარსკვლავ სპიკას (რაც ლათინურად „თავთავს“ ნიშნავს) - მის ვაჟს ჰორს.
მოგვიანებით, როდესაც ეგვიპტეში ქრისტიანობა გავრცელდა, ქალწულის თანავარსკვლავედი მარიამ ღვთისმშობელთან ასოცირდა, ხოლო სპიკა - იესო ქრისტესთან.
თუ ნატალურ რუკაში მთვარის მდებარეობას დედამიწა-მზის ღერძის მიმართ შევისწავლით, ამ მნათობის შესახებ ბევრ მნიშვნელოვან ინფორმაციას მივიღებთ. ელინისტურ და შუა საუკუნეების ასტროლოგიაში ერთ-ერთ ფუნდამენტურ საფუძველს პლანეტარული სექტის (დღე-ღამური პრინციპის) კონცეფცია წარმოადგენდა, რომელიც პლანეტებისა და მნათობების ძალის შეფასებისას დღისა და ღამის დაბადებებს ითვალისწინებდა.
ღამით დაბადებული ადამიანების ჰოროსკოპში მთვარე სექტის მთავარი მმართველი ხდება, მიუხედავად იმისა, თუ რომელ ნიშანში იმყოფება იგი.
მიუხედავად იმისა, დღისით მოხდა დაბადება თუ ღამით, აუცილებლად უნდა მივაქციოთ ყურადღება მთვარის ფაზას, რადგან ის ბევრს ამბობს ადამიანის ხასიათსა და მის ცხოვრებისეულ დანიშნულებაზე.
თუ გავითვალისწინებთ, რომ კულტურასა და ხელოვნებაში მთვარის არქეტიპი დედისა და შვილის სახით ვლინდება, ბუნებრივია, რომ ასტროლოგიაში ეს მნათობი პირველ რიგში დედასთან ასოცირდება, არა მხოლოდ როგორც კონკრეტულ პიროვნებასთან, არამედ ზოგადად ბიოლოგიურ მემკვიდრეობასთან დედის ხაზით.
ნატალურ რუკაში მთვარე მიუთითებს იმაზე, თუ როგორ აღიქვამს ბავშვი დედასთან კავშირს, როგორ ეგუება ოჯახურ გარემოს და როგორ იბეჭდება მის ფსიქიკაში ჩვილობისა თუ ადრეული ბავშვობის ემოციური გამოცდილება, რაც განსაზღვრავს თავად ადამიანის უნარსაც ჩასახვის, მშობლობისა და ნაყოფიერების კუთხით.
კაშკაშა, სავსე მთვარე ასტროლოგიურად უფრო თვალსაჩინო და ხელსაყრელ პოტენციალზე მიგვითითებს, ვიდრე ახალმთვარეობის ფაზაში მყოფი მნათობი. თუ ჰოროსკოპში მთვარე სრულიად იზოლირებულია და სხვა პლანეტებთან კავშირი (ასპექტი) არ აქვს, იგი „მარტოსულად“ და სუსტად მიიჩნევა. როგორც ქალური ბუნების სიმბოლო, მთვარე მუდმივად ისწრაფვის ადამიანებთან ემოციური კავშირისა და ურთიერთობებისკენ. როდესაც მთვარე სხვა პლანეტებთან ჰარმონიულ ასპექტებს ქმნის, როგორც დედის, ისე შვილის ცხოვრებისეული გამოცდილება უფრო დაბალანსებულად და ბუნებრივად ვითარდება.
ხოლო როდესაც სხვა ციური სხეულები დაძაბულ გავლენას ახდენენ მთვარეზე, ადამიანს შესაძლოა გაუჭირდეს პირადი, უსაფრთხო ურთიერთობების დამყარება. მთვარე ასევე ასახავს ადამიანის მგრძნობელობისა და ემპათიის ხარისხს, ისევე როგორც ამ ემოციების ღიად გამოხატვის უნარს.
მთვარის ნათების ინტენსივობას განსაკუთრებული მნიშვნელობა აქვს მზისა და მთვარის ერთიანი ციკლის კონტექსტში. ახალმთვარეობისას, როდესაც ცაზე თხელი ნამგალა მთვარე ჩნდება, იგი განასახიერებს ქალწულს, ნიმფას - ახალგაზრდასა და დამოუკიდებელს. სავსემთვარეობისას იგი უკვე დედაა - სავსე, ძლიერი და ნაყოფიერი. ხოლო კლებად ფაზაში, როდესაც მნათობი კვლავ ნამგლის ფორმას იღებს, იგი ბრძენი მოხუცი ქალის არქეტიპად გვევლინება.
მთვარესთან ასოცირებული ყველაზე ცნობილი ქალღმერთებია სელენა, არტემიდა, კიბელა და ისიდა. მათ შორის არტემიდა ყველაზე სრულყოფილად განასახიერებს „ქალწული მთვარის“ არქეტიპს. ეფესოს არტემიდა ანტიკურ სამყაროში მრავალმკერდიან, ნაყოფიერების ქალღმერთად იყო აღიარებული, რაც მას როგორც დედამიწის, ისე მთვარის ღვთაებებთან აკავშირებდა. თუმცა ელინისტურ ეპოქაში კლასიკური არტემიდა (რომაულ მითოლოგიაში - დიანა) უფრო ახალგაზრდა, დამოუკიდებელ ქალწულად წარმოგვიდგება, ვიდრე მზრუნველ დედად.
საუკუნეების განმავლობაში ბერძნული არტემიდა „ქალწულად“ ითვლებოდა, რაც ანტიკურ სამყაროში მის აბსოლუტურ თავისუფლებასა და ქორწინებისგან დამოუკიდებლობას აღნიშნავდა. ტრადიციული ოჯახური კავშირების ნაცვლად, მან ხელშეუხებელი ავტონომია, ტყეებზე, მთის მდინარეებსა და ხელუხლებელ ველურ ბუნებაზე ბატონობა აირჩია. ამ გარემოში იგი არა მხოლოდ მონადირე, არამედ გარეული ცხოველების მფარველიც გახდა.
ამგვარად, შეიძლება ითქვას, რომ არტემიდას ძალზე ძველი სულიერი ფესვები აქვს, რადგან ველური ბუნების მფარველი ქალღმერთი კაცობრიობის ერთ-ერთი უძველესი ღვთაებრივი არქეტიპია. ხელოვნებაში იგი ხშირად გამოსახულია მონადირის მოკლე სამოსით, მშვილდ-ისრით და ერთგული სანადირო ძაღლების გარემოცვაში. მისი პირველყოფილი ბუნება, ქალწულებრივი დამოუკიდებლობა და ხელუხლებელ გარემოში ყოფიერება აჩვენებს, რომ არტემიდა სრულ ჰარმონიაში ცხოვრობდა სამყაროს სტიქიურ ძალებთან - ამ თვისებებით კი იგი საოცრად ჰგავს თავად მთვარეს.
მთვარის ბნელი მხარე - კლებადი, თითქმის უხილავი ნახევარმთვარე - ასოცირდება ჰეკატესთან, მაგიისა და მისტიკის ბერძნულ ქალღმერთთან. ელინისტური ეპოქის ლიტერატურაში, ჰეკატეს სახელი ხშირად ფიგურირებს სახიფათო, ავბედით მაგიურ პრაქტიკებში, რაც მას ინდურ ქალღმერთ კალისთან აახლოებს.
თუმცა, ასტროფსიქოლოგიური თვალსაზრისით, ჩვენი პიროვნების ბნელი მხარეებიც კი შეიძლება იქცეს პოზიტიური ტრანსფორმაციის საფუძვლად ან, სულ მცირე, სულის ღრმა, დაფარულ სივრცეებში ჩასახედ ფანჯარად.
ჰერმესის (მერკურის) მსგავსად, ჰეკატე ასოცირდება გზაჯვარედინებთან - ადგილებთან, სადაც სხვადასხვა მიმართულებები იკვეთება. უფრო ფართო გაგებით, ეს ღვთაებები განასახიერებენ ე.წ. „ლიმინალურ სივრცეებს“, ანუ საზღვრულ მდგომარეობებს: ძილსა და სიფხიზლეს, ზედა და ქვედა სამყაროებს, ცნობიერსა და ქვეცნობიერს შორის.
ეს „შუალედური სივრცე“ ყოველთვის განსაკუთრებული მისტიკური და სულიერი ენერგიითაა დამუხტული. სწორედ ამიტომ მიიჩნევენ შამანები მზის ამოსვლასა და ჩასვლას უმნიშვნელოვანეს, მაგიურ პერიოდებად - ეს ხომ ზღვარია დღესა და ღამეს შორის. ამ კონტექსტში ჰეკატე გვევლინება როგორც ბრძენი მოხუცი ქალი, რომელმაც უამრავი რამ განიცადა და შეუძლია დაინახოს მოვლენების ღრმა, დაფარული არსი.
⭕ ასევე დაგაინტერესებთ:
⭕ Opta Analyst: ხვიჩა კვარაცხელიას მაგია - როგორ შეუძლია კვარაცხელიას ფინალის ბედის გადაწყვეტა
⭕ როგორი ამინდია მოსალოდნელი 28 მაისს საქართველოში
წყარო: www.facebook.com
