Merck-მა და Moderna-მ მელანომას მკურნალობის მიმართულებით ახალი სიტყვა თქვეს. ახალი კვლევა მედიცინას ახალ იმედებს უჩენს. „მოდერნას“ კვლევაში 1000-ზე მეტი მელანომის მქონე პაციენტი მონაწილეობდა. პაციენტებს ჰქონდათ ლოკალიზებული სიმსივნეები, რომლებიც ქირურგიული გზით ამოიღეს, მაგრამ იყო რეციდივის მაღალი რისკი. Moderna ვარაუდობს, რომ მელანომის ათასობით პაციენტს შეუძლია ისარგებლოს დამტკიცებიდან პირველი რამდენიმე წლის განმავლობაში.
ქიმიოთერაპიისგან განსხვავებით, რომელიც კლავს როგორც ჯანსაღ, ასევე სიმსივნურ უჯრედებს, ან იმუნოთერაპიისგან განსხვავებით, რომელიც ააქტიურებს იმუნურ სისტემას, პერსონალიზებული კიბოს ვაქცინები ავარჯიშებს იმუნურ სისტემას, რათა კონკრეტულად მიზანში ამოიღოს მხოლოდ ადამიანის სიმსივნეზე ნაპოვნი მუტაციები.
როგორ მუშაობს ვაქცინა?
მკურნალობას ამ ეტაპზე ეწოდება intismeran autogene (V940 / mRNA-4157). ეს არ არის ჩვეულებრივი პროფილაქტიკური ვაქცინა, როგორიცაა გრიპის ან COVID-ის ვაქცინა.
ვაქცინა ინდივიდუალურად- კონკრეტული პაციენტის სიმსივნის მიხედვით მზადდება.
ექიმები იღებენ სიმსივნის ნიმუშს და აანალიზებენ მის გენეტიკურ ცვლილებებს. შემდეგ სპეციალური ალგორითმებით არჩევენ იმ მუტაციებს - ე.წ. ნეოანტიგენებს, რომლებიც ყველაზე უკეთ შეიძლება ამოიცნოს იმუნურმა სისტემამ. ამის საფუძველზე იქმნება პაციენტისთვის მორგებული mRNA თერაპია.
როგორ მიმდინარეობს პაციენტის გამოჯანმრთელება?
სიმსივნე - გენეტიკური ანალიზი - უნიკალური მუტაციების პოვნა - პერსონალიზებული mRNA ვაქცინის შექმნა - იმუნური სისტემის „გაწვრთნა“ - კიბოს უჯრედების ამოცნობა და განადგურება.
mRNA ორგანიზმს აძლევს ინსტრუქციას, რომ წარმოიქმნას კონკრეტული სამიზნეები, რის შემდეგაც იმუნურ სისტემას შეუძლია ისწავლოს, როგორ ამოიცნოს დარჩენილი სიმსივნური უჯრედები.
კვლევაში პერსონალიზებული ვაქცინა გამოიყენეს Keytruda-სთან (pembrolizumab) ერთად. Keytruda უკვე არსებული იმუნოთერაპიაა. იდეა ასეთია: ვაქცინა ეხმარება იმუნურ სისტემას იპოვოს კიბოს კონკრეტული ნიშნები; Keytruda კი ეხმარება იმუნურ სისტემას, რომ კიბოს წინააღმდეგ ბრძოლა უფრო ეფექტურად გააგრძელოს.
2026 წლის აგვისტოში კომპანიებმა განაცხადეს, რომ დიდ Phase 3 კვლევაში კომბინაციამ მიაღწია როგორც ძირითად, ისე მნიშვნელოვან მეორეხარისხოვან მიზნებს. ადრინდელ Phase 2b კვლევაში, რომლის 5-წლიანი მონაცემებიც 2026 წელს გამოქვეყნდა, Keytruda-სთან ერთად V940-მ:
49%-ით შეამცირა კიბოს დაბრუნების ან პაციენტის გარდაცვალების რისკი;
59%-ით შეამცირა შორეული მეტასტაზის ან გარდაცვალების რისკი, Keytruda-სთან შედარებით მარტო.
ეს ძალიან მნიშვნელოვანი შედეგია, რადგან საუბარია არა უბრალოდ სიმსივნის დროებით შემცირებაზე, არამედ ოპერაციის შემდეგ კიბოს დაბრუნებისა და გავრცელების რისკის შემცირებაზე.
2026 წლის 22 აგვისტოს მდგომარეობით, V940 ჯერ კიდევ საკვლევი მკურნალობაა. ბოლო Phase 3 შედეგები ძალიან იმედის მომცემია, მაგრამ სრული მონაცემები ჯერ უნდა გამოქვეყნდეს და რეგულატორებმა უნდა შეაფასონ ეფექტურობა და უსაფრთხოება.
Moderna-სა და Merck-ის პერსონალიზებულმა mRNA კიბოს თერაპიამ მელანომის Phase 3 კვლევაში წარმატებას მიაღწია, მაგრამ ის ჯერ არ არის უნივერსალური „კიბოს ვაქცინა“.
ისინი ასევე სწავლობენ კომბინაციას შარდის ბუშტისა და თირკმლის კიბოს მქონე პაციენტებში საშუალო სტადიის ფაზაში, ასევე პანკრეასისა და კუჭის კიბოს ადრეულ სტადიაზე. მსხვილი ნაწლავის კიბოსთან დაკავშირებული კვლევის შედეგებს 2027 წელს, ხოლო კუჭქვეშა ჯირკვლის კიბოს კვლევის შედეგებს - 2031 წელს ელოდებიან.
თუ ეს ტექნოლოგია საბოლოოდ დამტკიცდა და შედეგები სხვა კვლევებშიც დადასტურდა, მსგავსი მიდგომა შეიძლება გავრცელდეს სხვა სიმსივნეებზეც.
Moderna და Merck უკვე იკვლევენ V940-ის გამოყენებას სხვა ტიპის კიბოს დროსაც, მათ შორის:
ფილტვის კიბო;
შარდის ბუშტის კიბო;
თირკმლის კიბო;
კუჭის კიბო;
პანკრეასის კიბო.
ვაქცინის კლინიკური კვლევები ამ დრომდე მიმდინარეობს. მედიკოსები ახლაც აქტიურად მუშაობენ მიდგომაზე, როცა კიბოს ინდივიდუალური მეთოდით უნდა ებრძოლონ. კიბოს მკურნალობა შეიძლება სულ უფრო მეტად დაემსგავსოს პერსონალიზებულ მედიცინას - კონკრეტული პაციენტის სიმსივნის გენეტიკური „ანაბეჭდის“ მიხედვით.
შეგახსენებთ, რომ „მოდერნამ“ კორონავირუსის პანდემიის დროსაც შექმნა ვაქცინა, რომელიც რნმ-ზე (mRNA) დაფუძნებულია და რომელიც ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციამ საგანგებო მოხმარებისთვის დაამტკიცა.
ასევე დაგაინტერესებთ:
🎥 მზისგან დამწვრობის რისკები და პრევენცია - რას გვირჩევენ სპეციალისტები
🎥 „იესეს და ნოეს ძმობა, სიყვარული“ - რა კადრებს გვიზიარებს დუეტი „ლეონი“
⭕მზის ინგრესია ქალწულის ზოდიაქოს ნიშანში: რა უნდა ვიცოდეთ და რას პროგნოზირებს ხათუნა ნოელი
წყარო: rustavi2.ge