ცილა (პროტეინი) ადამიანის ორგანიზმის მთავარი საშენი მასალაა, რომელიც კუნთოვანი ქსოვილის, იმუნური სისტემის, ჰორმონებისა და ფერმენტების სტაბილურ ფუნქციონირებას უზრუნველყოფს.
ნუტრიციოლოგებისა და მედიკოსების გაფრთხილებით, რაციონში ცილის ნაკლებობამ შესაძლოა სერიოზული ჯანმრთელობის პრობლემები გამოიწვიოს. სხეული პროტეინის დეფიციტს ადრეულ ეტაპზევე სპეციფიკური სიგნალებით გამოხატავს, რომელთა დროული ამოცნობაც ორგანიზმის ბალანსის აღდგენაში გვეხმარება.
7 ნიშანი, რომელიც ცილის ნაკლებობაზე მიუთითებს:
1. კუნთოვანი მასის შემცირება და სისუსტე
კუნთები ცილის უდიდეს რეზერვუარს წარმოადგენს. როდესაც ორგანიზმი საკვებიდან საკმარის პროტეინს ვერ იღებს, ის იძულებული ხდება, ენერგიისა და სასიცოცხლო პროცესების უზრუნველსაყოფად კუნთოვანი ქსოვილი გამოიყენოს. შედეგად, იწყება კუნთების ატროფია, მცირდება ფიზიკური ძალა და ჩნდება ზოგადი სისუსტე.
2. თმის ცვენა, ფრჩხილების მტვრევადობა და კანის პრობლემები
თმა, კანი და ფრჩხილები ძირითადად ისეთი ცილებისგან შედგება, როგორებიცაა კოლაგენი, ელასტინი და კერატინი. ცილის ნაკლებობისას თმა თხელდება და ცვივა, ფრჩხილები ექერცლება და იწყებს მტვრევას, ხოლო კანი კარგავს ელასტიკურობას, ხდება მშრალი და მიდრეკილია ნაადრევი ნაოჭებისკენ.
3. შეშუპება (ედემა)
ცილის დეფიციტის ერთ-ერთი კლასიკური ნიშანი სხეულის სხვადასხვა ნაწილში (განსაკუთრებით ტერფებში, კოჭებსა და მუცლის არეში) სითხის დაგროვებაა. სისხლის პლაზმაში არსებული ცილა - ალბუმინი - უზრუნველყოფს სითხის შეკავებას სისხლძარღვებში. მისი დონის დაცემისას სითხე ქსოვილებში გადადის და შეშუპებას იწვევს.
4. მუდმივი შიმშილის გრძნობა და ტკბილეულის მოთხოვნილება
პროტეინი ერთ-ერთი ყველაზე დანაყრებადი მაკრონუტრიენტია, რომელიც სისხლში შაქრის დონის სტაბილიზაციას უწყობს ხელს. თუ თქვენი კვება ცილით ღარიბია, სისხლში გლუკოზის დონე მკვეთრად მერყეობს, რაც იწვევს შიმშილის მუდმივ შეგრძნებას და ნახშირწყლებზე (განსაკუთრებით ტკბილეულზე) ძლიერ მოთხოვნილებას.
5. ხშირი ავადობა და დაქვეითებული იმუნიტეტი
ანტისხეულები, რომლებიც ორგანიზმს ვირუსებისა და ბაქტერიებისგან იცავს, ცილოვანი სტრუქტურისაა. პროტეინის ნაკლებობა პირდაპირ აისახება იმუნურ სისტემაზე - ორგანიზმს უჭირს ინფექციებთან ბრძოლა, რის გამოც ადამიანი უფრო ხშირად ავადდება და გამოჯანმრთელების პროცესიც ხანგრძლივდება.
6. ჭრილობების ნელი შეხორცება
ქსოვილების აღდგენასა და ახალი უჯრედების წარმოქმნას ცილა სჭირდება. თუ ნაკაწრები, ჭრილობები ან სისხლჩაქცევები ჩვეულებრივზე ბევრად დიდხანს ხორცდება, ეს შესაძლოა ორგანიზმში ცილის ნაკლებობის პირდაპირი სიგნალი იყოს.
7. გუნება-განწყობის ცვალებადობა და კონცენტრაციის დაქვეითება
ტვინის უჯრედებს შორის ინფორმაციის გადასაცემად აუცილებელია ნეიროტრანსმიტორები (მაგალითად, დოფამინი და სეროტონინი), რომლებიც ამინომჟავებისგან (ცილის შემადგენელი ნაწილაკები) სინთეზირდება. პროტეინის დეფიციტმა შესაძლოა გამოიწვიოს ყურადღების გაფანტვა, მეხსიერების გაუარესება და გუნება-განწყობის მკვეთრი ცვალებადობა.
ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციის (WHO) და ნუტრიციოლოგების რეკომენდაციით, ზრდასრული ადამიანისთვის ცილის დღიური ნორმა საშუალოდ 0.8-იდან 1.2 გრამამდეა სხეულის მასის თითოეულ კილოგრამზე (ხოლო ფიზიკურად აქტიური ადამიანებისა და სპორტსმენებისთვის ეს მაჩვენებელი 1.6–2.0 გრამს აღწევს). ცილის საუკეთესო წყაროებია: კვერცხი, ქათმის და საქონლის ხორცი, თევზი, რძის ნაწარმი (ხაჭო, ბერძნული იოგურტი), ხოლო მცენარეული წყაროებიდან - პარკოსნები (ლობიო, ოსპი, მუხუდო), თხილეული და კინოა.
⭕ ასევე დაგაინტერესებთ:
⭕ „ყველაფერი შეიძლება იმაზე უკეთ აეწყოს, ვიდრე გეგმავდით!...“ - 23 ოქტომბრის ენერგიები
⭕ რა არის ჯვარედინი იოგი და რას ნიშნავს მისი გაწყვეტა?
🎥 „გადავწყვიტე პაუზა დასრულდეს...“ - რა სიახლეა რუსკა ქარქაშაძის ცხოვრებაში
