იმუნური სისტემა საოცრად ჭკვიანი და დაბალანსებული მექანიზმია, თუმცა, ის არ არის იზოლირებული – ის მჭიდროდ რეაგირებს ყველაფერზე, რაც ჩვენს თავს ხდება. როდესაც ვამბობთ, რომ იმუნიტეტი „მწყობრიდან გამოდის“, ეს შეიძლება, ნიშნავდეს ორ უკიდურესობას: ის ან ზედმეტად სუსტდება (და ვეღარ გვიცავს ვირუსებისგან), ან ზედმეტად აქტიურდება და აგრესიული ხდება საკუთარი ორგანიზმის მიმართ (რამაც შეიძლება ალერგიებამდე ან აუტოიმუნურ პროცესებამდე მიგვიყვანოს). ამ ბალანსის დარღვევას, როგორც წესი, რამდენიმე ძირითადი ფაქტორი იწვევს:
1. ქრონიკული სტრესი (უჩინარი მტერი) – მწვავე სტრესი (მაგალითად, ხანმოკლე ნერვიულობა) იმუნიტეტს დროებით მობილიზებასაც კი უკეთებს, მაგრამ ქრონიკული, ხანგრძლივი სტრესი სრულიად სხვაგვარად მოქმედებს. ამ დროს ორგანიზმში მუდმივად მაღალია კორტიზოლის დონე. დროთა განმავლობაში, იმუნური უჯრედები „ეჩვევიან“ ამ ჰორმონს და მათზე რეაგირებას წყვეტენ, რაც იწვევს ორგანიზმში ფარული, ქრონიკული ანთებითი პროცესების გააქტიურებას და ორგანიზმის დაცვის უნარის დაქვეითებას.
2. ძილის სისტემატური ნაკლებობა – იმუნური სისტემა და ძილი პირდაპირ კავშირშია. ძილის ღრმა ფაზების დროს ორგანიზმი გამოიმუშავებს ციტოკინებს – ცილებს, რომლებიც ებრძვიან ინფექციებსა და ანთებებს. როდესაც ძილის ხარისხი ან ხანგრძლივობა სისტემატურად იკლებს, ამ დამცავი ცილების წარმოება მცირდება, ხოლო ანთებითი მარკერების დონე იზრდება.
3. ნაწლავის მიკრობიომის დისბალანსი – ჩვენი იმუნური უჯრედების, დაახლოებით, 70-80 პროცენტი სწორედ ნაწლავებში მდებარეობს. ნაწლავის სასარგებლო ბაქტერიები (მიკრობიომი) მუდმივად „წვრთნიან“ იმუნურ სისტემას, რათა მან გაარჩიოს მავნე ბაქტერია სასარგებლოსგან. თუ კვება არაბალანსირებულია (ჭარბობს შაქარი, გადამუშავებული საკვები, ტრანსცხიმები და აკლია ბოჭკო/უჯრედისი) ან ხდება ანტიბიოტიკების არამიზნობრივი მიღება, ეს ბალანსი ირღვევა, რაც იმუნურ სისტემას გზა-კვალს უბნევს.
4. კრიტიკული ნუტრიენტების დეფიციტი – იმუნურ უჯრედებს გამართული მუშაობისთვის კონკრეტული „საწვავი“ სჭირდებათ. ბალანსის დარღვევას ხშირად იწვევს: ა) D ვიტამინის ნაკლებობა – ის მოქმედებს, როგორც იმუნომოდულატორი – ეხმარება იმუნიტეტს, რომ არც ზედმეტად პასიური იყოს და არც აგრესიული. ბ) თუთიისა (Zinc) და C ვიტამინის დეფიციტი – აფერხებს ახალი დამცავი უჯრედების (მაგალითად, T-ლიმფოციტების) წარმოქმნასა და აქტიურობას.
5. ფიზიკური აქტივობის ორი უკიდურესობა – ჰიპოდინამია (უმოძრაობა) ანელებს სისხლისა და ლიმფის ცირკულაციას, რის გამოც იმუნური უჯრედები უფრო ნელა გადაადგილდებიან ორგანიზმში საფრთხის აღმოსაჩენად. ზედმეტი ფიზიკური გადატვირთვა, პროფესიონალური, მძიმე ვარჯიში, ადეკვატური აღდგენისა და კვების გარეშე, პირიქით, ფიტავს ორგანიზმს და დროებით აქვეითებს იმუნიტეტს.
⭕ ასევე დაგაინტერესებთ:
წყარო: tbiliselebi.ge
