ალბათ ყველას გვქონია ისეთი პერიოდი, როცა გვიფიქრია, რომ ცხოვრება თითქოს ჩვენს წინააღმდეგ არის შეთქმული. ერთ დღეს სამსახურში პრობლემა ჩნდება, მეორე დღეს ფინანსური სირთულე იჩენს თავს, შემდეგ ურთიერთობებში დაძაბულობა იწყება და გვიჩნდება განცდა, რომ უარყოფითი მოვლენები ერთმანეთის მიყოლებით კი არა, ერთიან ტალღად მოდის. ასეთ დროს ხშირად ვამბობთ: „ცუდ ამბებს ვიზიდავ“.
ამ განცდას ადამიანები საუკუნეების განმავლობაში სხვადასხვა ახსნას უძებნიდნენ. ზოგს სჯერა, რომ ჩვენ თავად ვიზიდავთ ნეგატიურ ენერგიას, სხვები ამას ბედისწერას ან სამყაროს იდუმალ კანონებს უკავშირებენ. თანამედროვე მეცნიერება კი ამ მოვლენას უფრო მიწიერ და საინტერესო ახსნას უძებნის.
ადამიანის ტვინი შექმნილია იმისთვის, რომ ქაოსშიც კი კანონზომიერება იპოვოს. ეს უნარი ჩვენს წინაპრებს გადარჩენაში ეხმარებოდა. სწორედ ამიტომ, როდესაც რამდენიმე უსიამოვნო მოვლენა მოკლე დროში ხდება, ჩვენი გონება მათ ავტომატურად ერთმანეთთან აკავშირებს და საერთო სურათად აღიქვამს. სინამდვილეში კი შესაძლოა ეს მოვლენები ერთმანეთთან საერთოდ არ იყოს დაკავშირებული. ჩვენ უბრალოდ ბუნებრივად ვეძებთ ახსნას და კავშირს იქაც კი, სადაც ის არ არსებობს.
ამას ემატება კიდევ ერთი საინტერესო ფსიქოლოგიური ფაქტორი. მეცნიერებმა დიდი ხნის წინ დაადგინეს, რომ ადამიანის ტვინი უარყოფით ინფორმაციაზე გაცილებით ძლიერ რეაგირებს, ვიდრე პოზიტიურზე. თუ ერთ დღეში ცხრა კარგი და ერთი ცუდი ამბავი ხდება, უმეტეს შემთხვევაში სწორედ ის ერთი ცუდი ამბავი გვამახსოვრდება და ჩვენი ემოციური მდგომარეობის განმსაზღვრელი ხდება. ამის გამო რთულ პერიოდში სამყაროს უფრო ბნელი ფერებით ვხედავთ და ისეთი შთაბეჭდილება გვექმნება, რომ ყველაფერი ერთდროულად გვერჩის.
თუმცა ზოგჯერ ცუდი ამბების დაგროვება მხოლოდ აღქმის შედეგი ნამდვილად არ არის. ხშირად ერთი პრობლემა მეორე პრობლემის გამომწვევი ხდება. მაგალითად, სამსახურში სტრესმა შეიძლება ადამიანის კონცენტრაცია შეამციროს, შემცირებულმა კონცენტრაციამ შეცდომები გამოიწვიოს, შეცდომებმა კიდევ ფინანსური ან ურთიერთობების სირთულეები შექმნას. საბოლოოდ ვიღებთ მოვლენათა ჯაჭვს, რომელიც გარედან უიღბლობის სერიას ჰგავს, მაგრამ სინამდვილეში მიზეზისა და შედეგის ბუნებრივი განვითარებაა.
ბოლო წლებში ამ თემის განხილვისას ხშირად ახსენებენ კვანტურ ფიზიკასაც. პოპულარულ ლიტერატურასა და სოციალურ მედიაში გავრცელებულია მოსაზრება, რომ ადამიანის აზრებს შეუძლიათ რეალობის ფორმირება და რომ ნეგატიური ფიქრები ნეგატიურ მოვლენებს იზიდავს. მიუხედავად იმისა, რომ ეს იდეა მიმზიდველად ჟღერს, თანამედროვე მეცნიერება მსგავს მტკიცებას არ ადასტურებს.
კვანტური ფიზიკა მართლაც ერთ-ერთი ყველაზე იდუმალი და რთული მეცნიერებაა. ის აღწერს ატომების, ელექტრონებისა და სხვა ელემენტარული ნაწილაკების სამყაროს, სადაც მოვლენები ალბათობების მიხედვით ვითარდება. თუმცა დღემდე არ არსებობს სერიოზული სამეცნიერო მტკიცებულება, რომ ადამიანის აზრებს შეუძლიათ შორიდან გავლენა მოახდინონ მოვლენებზე ან გარკვეული ტიპის გამოცდილებები მიიზიდონ. მეცნიერები თანხმდებიან, რომ კვანტური მექანიკის კანონების პირდაპირ ადამიანურ ცხოვრებაზე გადატანა უფრო მეტაფორაა, ვიდრე მეცნიერული დასკვნა.
ამის მიუხედავად, ჩვენი აზრები ნამდვილად ახდენს გავლენას ჩვენს ცხოვრებაზე, ოღონდ არა მისტიკური გზით. როდესაც ადამიანი მუდმივად ელოდება წარუმატებლობას, ის ხშირად უფრო ფრთხილი, შფოთიანი და გაუბედავი ხდება. შედეგად, შეიძლება გამოტოვოს შესაძლებლობები, ნაკლები ინიციატივა გამოიჩინოს და ისეთი გადაწყვეტილებები მიიღოს, რომლებიც სასურველ შედეგამდე ვერ მიიყვანს. ამ მოვლენას ფსიქოლოგები „ წინასწარმეტყველებას“ უწოდებენ. ამ შემთხვევაში ცუდი შედეგი არა სამყაროს უხილავი ძალის, არამედ ადამიანის ქცევის ცვლილების შედეგია.
საინტერესოა ისიც, რომ ნეგატიური პერიოდები ხშირად ისეთივე მოულოდნელად სრულდება, როგორც იწყება. როცა ადამიანი სტრესს უმკლავდება, პრობლემების ნაწილი წყდება, ემოციური ფონი უმჯობესდება და ჩვენი ყურადღებაც ნეგატიურიდან ნეიტრალურ და პოზიტიურ მოვლენებზე გადადის. სწორედ ამიტომ ჩნდება განცდა, რომ ცუდი ამბები არა მხოლოდ ერთად მოდის, არამედ ერთადაც მიდის.
ჩვენ არ ვიზიდავთ უარყოფით მოვლენებს განსაკუთრებული ენერგიებით ან კვანტური ძალებით. თუმცა ჩვენი მოლოდინები, ემოციები და ქცევები მნიშვნელოვან გავლენას ახდენს იმაზე, თუ როგორ აღვიქვამთ რეალობას და როგორ ვპასუხობთ გამოწვევებს. ამიტომ, როცა რთულ პერიოდში გვგონია, რომ ყველაფერი ჩვენს წინააღმდეგ არის მიმართული, ხშირად საქმე არა სამყაროს საიდუმლო კანონებთან, არამედ ადამიანის ტვინის ბუნებრივ მუშაობასთან გვაქვს.
შესაძლოა, ცხოვრების ერთ-ერთი ყველაზე მნიშვნელოვანი გაკვეთილიც სწორედ ეს იყოს: ცუდი პერიოდები გარდაუვალია, მაგრამ ისინი იშვიათად არიან ისეთივე ყოვლისმომცველი, როგორადაც სტრესის დროს გვეჩვენება. ზოგჯერ ჩვენ უბრალოდ ქარიშხლის შუაგულში ვდგავართ და ვერ ვამჩნევთ, რომ ჰორიზონტზე უკვე მოწმენდილი ცაა.
ასევე დაგაინტერესებთ:
⭕„შაკო, გუგა, თამო... ვუსამძიმრებთ ოჯახებს და სრულიად კასპს“ - ცეკვის აკადემია „დიდგორი“
🎥 თამო ვაშალომიძე ბათუმში ისვენებს - მოდელი ზღვის ხედზე პოზირებს
