ასაკის მატებასთან ერთად სმენის დაქვეითება (სამედიცინო ტერმინოლოგიით - პრესბიკუზისი) ხანდაზმულებში ერთ-ერთი ყველაზე გავრცელებული პრობლემაა.
მიუხედავად იმისა, რომ ეს პროცესი ხშირად ბუნებრივ და გარდაუვალ მოვლენად მიიჩნევა, სამხრეთ კაროლინას უნივერსიტეტის მეცნიერებმა სმენის შენარჩუნების სრულიად მარტივ და ჯანსაღ გზას მიაგნეს.
ჟურნალ Scientific Reports-ში გამოქვეყნებული ახალი კვლევა ამტკიცებს, რომ ფიზიკური აქტივობისა და კარგ ფორმაში ყოფნის შენარჩუნებას ხანდაზმულ ასაკში სმენის გადარჩენა შეუძლია.
კვლევის მიზანი და მიმდინარეობა:
ექსპერიმენტში 50-დან 80 წლამდე ასაკის 150 მოხალისე მონაწილეობდა. მეცნიერებმა კომპლექსურად შეაფასეს მათი ჯანმრთელობის მდგომარეობა: შეამოწმეს სმენა, კოგნიტიური (გონებრივი) შესაძლებლობები, არტერიული წნევა და ზოგადი ფიზიკური მომზადება (კერძოდ, რამდენად დამოუკიდებლად და მარტივად ასრულებდნენ მონაწილეები ყოველდღიურ ფიზიკურ აქტივობებს).
თავდაპირველად, მკვლევრებს სურდათ შეემოწმებინათ მედიცინაში დიდი ხნის წინ წამოყენებული ჰიპოთეზა: არის თუ არა კავშირში სმენისა და გონებრივი ფუნქციების ასაკობრივი დაქვეითება გულ-სისხლძარღვთა სისტემის ჯანმრთელობასთან. არსებობდა ვარაუდი, რომ სისხლძარღვების მდგომარეობის გაუარესება (რასაც ხშირად მაღალი წნევა იწვევს) მთავარი დამნაშავე იყო. ამიტომ, ერთ-ერთ მთავარ ინდიკატორად სისტოლური (ზედა) არტერიული წნევა შეისწავლეს.
მოულოდნელი შედეგები: წნევა თუ ფიზიკური ფორმა?
კვლევის შედეგებმა მეცნიერებს საინტერესო სურათი აჩვენა:
როგორც მოსალოდნელი იყო, ასაკის მატებასთან ერთად მონაწილეთა არტერიული წნევა საშუალოდ იზრდებოდა.
თუმცა, მკვლევრებმა ვერ იპოვეს პირდაპირი კავშირი მაღალ სისტოლურ წნევასა და სმენის უფრო მძიმე დაქვეითებას შორის.
სამაგიეროდ, გამოიკვეთა სხვა, ბევრად უფრო მკაფიო კანონზომიერება: კარგი ფიზიკური მდგომარეობა პირდაპირ იყო დაკავშირებული უკეთეს სმენასთან. იმ მონაწილეებს, რომლებიც ფიზიკურად უფრო აქტიურები იყვნენ და ყოველდღიური დატვირთვის მიმართ ამტანობა ჰქონდათ შენარჩუნებული, სმენის დაქვეითების პრობლემა გაცილებით იშვიათად აღენიშნებოდათ.
რატომ ეხმარება ფიზიკური აქტივობა სმენას?
მიუხედავად იმისა, რომ ყური უშუალოდ „არ ვარჯიშობს“, რეგულარული ფიზიკური აქტივობა აუმჯობესებს სისხლის მიმოქცევას მთელ ორგანიზმში. კარგი მიკროცირკულაცია უზრუნველყოფს შიდა ყურის (ლოკოკინას) უაღრესად ნაზი და მგრძნობიარე თმოვანი უჯრედების ჟანგბადითა და საკვები ნივთიერებებით სტაბილურ მომარაგებას. სწორედ ეს უჯრედები არიან პასუხისმგებელნი ბგერის აღქმაზე და მათი სიჯანსაღის შენარჩუნება სმენის დაკარგვას აფერხებს.
ავტორების დასკვნით, სიბერეში სმენის აპარატის თავიდან აცილებისა და ჯანსაღი სმენის შენარჩუნების ერთ-ერთი საუკეთესო პრევენცია ფიზიკური აქტივობაა. რეგულარული მოძრაობა გვეხმარება არა მხოლოდ სხეულის, არამედ ჩვენი გრძნობის ორგანოების "გაახალგაზრდავებაში".
ასევე დაგაინტერესებთ:
🎥 „დაბადებიდან ასეთი ნაზი, დახვეწილი და ფემინურია... ბედნიერი ვარ“ - ალექსანდრა პაიჭაძე შვილზე
წყარო: mkurnali.ge
