სუროგაცია თანამედროვე რეპროდუქციული მედიცინის ერთ-ერთი ყველაზე ემოციური და ხშირად სადავო სფეროა.
როდესაც ბავშვი სუროგატი დედის დახმარებით იბადება, საზოგადოებაში ხშირად ჩნდება კითხვა: „რას განიცდის ასეთი ბავშვი?“, „შეიძლება თუ არა მას ფსიქოლოგიური ტრავმა დარჩეს?“ და „უნდა უთხრან თუ არა მშობლებმა სიმართლე მისი დაბადების ისტორიის შესახებ?“.
ამ კითხვებზე პასუხები გაცილებით უფრო რთული და მრავალშრიანია, ვიდრე ერთი შეხედვით ჩანს. ყველაზე მნიშვნელოვანი ფაქტორი თავად სუროგაციის ფაქტი კი არ არის, ის გარემოა, რომელშიც ბავშვი იზრდება, რამდენად უსაფრთხოდ გრძნობს თავს ოჯახში და რამდენად გულწრფელი და სანდოა მშობელთან ურთიერთობა.
ფსიქოლოგიური თვალსაზრისით, ადრეულ ბავშვობაში სუროგაციით დაბადებული ბავშვები, როგორც წესი, არ განსხვავდებიან თანატოლებისგან ემოციური განვითარების, თვითშეფასების ან ქცევითი მახასიათებლების მიხედვით. კემბრიჯის უნივერსიტეტის მკვლევართა მრავალწლიანი კვლევები აჩვენებს, რომ სუროგაციით შექმნილ ოჯახებში ბავშვების უმრავლესობა ნორმალური ფსიქოლოგიური განვითარების ფარგლებში იზრდება.
თუმცა გარკვეულ ასაკში, განსაკუთრებით 7-10 წლის პერიოდში, ბავშვს ბუნებრივად უჩნდება ინტერესი საკუთარი წარმოშობის მიმართ. ის იწყებს კითხვების დასმას იმის შესახებ, თუ როგორ გაჩნდა სამყაროში და ვინ ატარა მუცლით. ეს არ ნიშნავს, რომ ბავშვს პრობლემა აქვს. პირიქით, ეს იდენტობის ფორმირების ბუნებრივი პროცესია.
სწორედ ამ დროს ხდება მშობლის რეაქცია გადამწყვეტი. კვლევები მიუთითებს, რომ ყველაზე წარმატებულად იმ ბავშვებმა გაიარეს ეს ეტაპი, რომელთა მშობლებმაც დაბადების ისტორია მათთვის ადრეული ასაკიდან, ბუნებრივ და გასაგებ ენაზე განმარტეს. როდესაც ბავშვი სიმართლეს პატარა ასაკიდანვე ისმენს, ეს ინფორმაცია მისი ცხოვრების ჩვეულებრივ ნაწილად იქცევა და არა შოკის მომგვრელ ფაქტად.
ამიტომ თანამედროვე ფსიქოლოგიისა და ბავშვთა განვითარების სპეციალისტების უმეტესობა მხარს უჭერს ღიაობის პრინციპს. მრავალი კვლევა აჩვენებს, რომ საიდუმლოს შენახვა ხშირად უფრო დიდ ფსიქოლოგიურ რისკს ქმნის, ვიდრე სიმართლის გაზიარება. როდესაც ადამიანი მოზარდობაში ან ზრდასრულ ასაკში შემთხვევით იგებს, რომ სუროგაციით დაიბადა, ამას შეიძლება მოჰყვეს ნდობის კრიზისი, ღალატის განცდა და კითხვები საკუთარი იდენტობის შესახებ.
ეს არ ნიშნავს, რომ მშობელმა მძიმე და რთული საუბარი ერთ დღეში უნდა წარმართოს. სპეციალისტები რეკომენდაციას უწევენ ეტაპობრივ, ასაკთან შესაბამის კომუნიკაციას. მაგალითად, პატარა ბავშვს შეიძლება აუხსნან, რომ „დედას ძალიან უნდოდა შენი გაჩენა, მაგრამ სხვა კეთილმა ქალმა დაგვეხმარა, რომ დაბადებულიყავი“. ასაკის მატებასთან ერთად ინფორმაცია უფრო დეტალური შეიძლება გახდეს.
სუროგაციით შექმნილ ოჯახებში მშობლები ხშირად უფრო ჩართულები და ემოციურად ხელმისაწვდომები არიან ბავშვებისთვის, რადგან მათ შვილზე ოცნების გზა ხშირად რთული და ხანგრძლივი იყო. ზოგიერთ კვლევაში ასეთ ოჯახებში მშობელი-შვილის ურთიერთობა განსაკუთრებით თბილი და მხარდამჭერი აღმოჩნდა.
საფრთხეები ძირითადად არა სუროგაციის ფაქტიდან, არამედ გარემო პირობებიდან გამომდინარეობს.
პრობლემები შეიძლება გაჩნდეს მაშინ, როდესაც ოჯახში ამ თემაზე საუბარი აკრძალულია, ბავშვი გრძნობს რაღაცის დამალვას, ან საზოგადოების მხრიდან სტიგმასა და ნეგატიურ დამოკიდებულებას აწყდება. ასევე სირთულე შეიძლება შეიქმნას მაშინ, თუ ბავშვის კითხვებს მშობლები შიშითა და თავდაცვით პასუხობენ.
კიდევ ერთი მნიშვნელოვანი საკითხია სუროგატი დედის მიმართ დამოკიდებულება. კვლევების მიხედვით, იმ ბავშვების უმრავლესობა, რომლებმაც იცოდნენ თავიანთი ისტორიაც და გარკვეული ინფორმაცია სუროგატი ქალის შესახებაც, მის მიმართ დადებით დამოკიდებულებას გამოხატავდა. ბავშვებისთვის ის, როგორც წესი, კონკურენტი დედა არ არის. ისინი მას აღიქვამენ, როგორც ადამიანს, რომელმაც ოჯახის შექმნაში დახმარება გაუწია.
დღეს არსებული სამეცნიერო მტკიცებულებების საფუძველზე მთავარი დასკვნა ასეთია: სუროგაცია თავისთავად არ იწვევს ბავშვის ფსიქოლოგიურ პრობლემებს. ბავშვის კეთილდღეობას გაცილებით მეტად განსაზღვრავს ემოციურად უსაფრთხო ოჯახური გარემო, სიყვარულზე დაფუძნებული ურთიერთობები და მშობლების გულწრფელობა. ღიად და ასაკის შესაბამისად მიწოდებული სიმართლე, როგორც წესი, უფრო ჯანსაღ შედეგს იძლევა, ვიდრე საიდუმლოდ შენახული ისტორია.
საბოლოოდ, ბავშვისთვის ყველაზე მნიშვნელოვანი არ არის ის, თუ ვინ ატარა იგი მუცლით. მისთვის განმსაზღვრელია, ვინ არის მის გვერდით ყოველდღე, ვინ უსმენს, უყვარს, იცავს და აძლევს განცდას, რომ ის სასურველი და ძვირფასი შვილია. სწორედ ეს ქმნის ფსიქოლოგიურად ჯანმრთელი ადამიანის საფუძველს.
ასევე დაგაინტერესებთ:
⭕ქუთაისში საცხოვრებელი კორპუსის ხარაჩო ჩამოიშალა და რამდენიმე მუშა მოიყოლა - არის მსხვერპლი
