ფსიქოთერაპევტი მაგდა კოტრიკაძე სოციალურ ქსელში პოსტს აქვეყნებს, სადაც ჰუმანოიდი რობოტის შესახებ საუბრობს.
როგორც თავად აღნიშნავს, ჰუმანოიდ რობოტს, რომელსაც შეუძლია ემოციების გამოხატვა, სრულიად ახალ სივრცეს უხსნის ადამიანის და მანქანის ურთიერთობას. როდესაც ტექნოლოგია მხოლოდ ფუნქციონალურ დონეზე მუშაობს, მასთან ემოციური კავშირი თითქმის შეუძლებელია:
„ჰუმანოიდი რობოტი ემოციებს გამოხატავს? - როგორ მოვიქცეთ მაშინ, როდესაც განსხვავება “გრძნობასა” და “იმიტაციას” შორის, უკვე თითქმის იდენტურად გამოიყურება?
ჰუმანოიდ რობოტს, რომელსაც შეუძლია ემოციების გამოხატვა, სრულიად ახალ სივრცეს უხსნის ადამიანის და მანქანის ურთიერთობას. როდესაც ტექნოლოგია მხოლოდ ფუნქციონალურ დონეზე მუშაობს, მასთან ემოციური კავშირი თითქმის შეუძლებელია. მაგრამ როგორც რობოტი ირჩევს გამომეტყველებას, იცვლის ხმის ტონს, თითქოს “აღიქვამს” ჩვენს განწყობას და პასუხს გვაძლევს, ადამიანი იწყებს მის აღქმას უფრო როგორც ცოცხალ არსებად და არა ინსტრუმენტად. ამ ზღვრის ბუნდოვანება ქმნის როგორც შესაძლებლობებს, ისე უამრავ კითხვას.
ერთ მხარეს არის იმედის მომცემი შესაძლებლობა: ადამიანისთვის დამამშვიდებელია ისეთი ტექნოლოგიის არსებობა, რომელიც თითქოს ესმის, თანაუგრძნობს, ან უბრალოდ “ადამიანურ” მანერებს იმეორებს. ასეთ რობოტებს შეუძლიათ ზრუნვის სფეროებში დახმარების გაწევა, მარტოობის შეგრძნების შემცირება, რთულ სიტუაციებში ემოციური მხარდაჭერა. თითქოს იქმნება სივრცე, სადაც ტექნოლოგია უფრო მხარდამჭერია და არა მხოლოდ უემოციო ინსტრუმენტი.
მაგრამ სწორედ ამ ეფექტურობას ახლავს ფსიქოლოგიური დილემა. თუ რობოტი ემოციებს მხოლოდ იმიტირებს, როგორია ჩვენი რეაქცია? იღებს თუ არა ადამიანი ილუზორულ კავშირს? არის ეს სახიფათო იმის გამო, რომ შესაძლოა ემოციებით “თამაში” მანიპულაციის იარაღად იქცეს? და კიდევ უფრო სიღრმისეულად: როდის იწყებს ადამიანი ემპათიით პასუხს ისეთ არსებას, რომელსაც სინამდვილეში არანაირი შინაგანი განცდა არ აქვს?
ამ დილემას ეთიკურ მხარეც ახლავს. თუ რობოტი ისე იქცევა, თითქოს განიცდის, აქვს თუ არა მას უფლება ემოციების გამოყენებით ადამიანის გადაწყვეტილებებზე ზემოქმედება მოახდინოს? რამდენად სამართლიანია ისეთი ტექნოლოგიის შექმნა, რომელიც ადამიანურ მექანიზმებს ეხება ისე, რომ თავად არ იღებს პასუხისმგებლობას? და საბოლოოდ, რა გზით შეგვიძლია შევინარჩუნოთ განსხვავება “გრძნობასა” და “იმიტაციას” შორის, როცა ის თითქმის იდენტურად გამოიყურება?
საბოლოოდ, ჩვენ ვართ ისინი, ვინც მათში სითბოს ვეძებთ, რაც ნიშნავს, რომ პასუხისმგებლობა არა მხოლოდ შემქმნელებზე, არამედ მომხმარებლებზეც ნაწილდება. როგორც ჩანს, ეს ისტორია არა მხოლოდ ტექნოლოგიის განვითარებაა, არამედ ჩვენსავე ბუნებაზე დაკვირვებაც – რას ვეძებთ სიყვარულში, მხარდაჭერასა და ურთიერთობაში და რამდენად მზად ვართ ეს თვისებები უსიცოცხლო სახითაც მივიღოთ“, - წერს მაგდა კოტრიკაძე.
ასევე დაგაინტერესებთ:
